Android ile ilgili bilmeniz gereken terimler (A-Z)

0

Android’i kendine ait özel terimlere sahip olan uygulama, oyun, fonksiyon ve özellikleri içeren bir ekosistem olarak tanımlayabiliriz. Yıllardan beri varlığını sürdüren ve her üç telefonun ikisinde var olan açık kodlu dev işletim sistemi mobil cihazlara yön veriyor ve geliştirdiği teknoloji ile kullanıcılara sürekli olarak yeni kavramlar kazandırıyor.

Kabuğunu sürekli değiştiren ve kendini yenileyen bir canlı olarak da niteleyebileceğimiz Android platformu içerisinde hangi sistemleri barındırıyor? Kendi içerisinde yeni kelimeler geliştiren ve Android’e has olan bu kavramlar neler? Android terimler sözlüğü içerisinde hangi kelimeler bulunuyor ve ne anlama geliyor, bunlar nedir? İşte yanıtlar…

android-kutuphane-mobilgim-2

Activity: Türkçe’de aktivite olarak karşılık bulan Activity’nin Android tanımı biraz daha farklı. Uygulamada ekran veya menü olarak belirtilen Activity, S Planlayıcısı, Telefon, İletişim gibi uygulamaları adlandırırken kullanılıyor.

ADB: Android Debug Bridge’ın kısaltması olan bu yazılım Android cihaz ve bilgisayar arasında köprü görevi görüyor. Yüksek seviyedeki komutları USB data kablosu aracılığıyla telefon veya tablete aktarmaya izin veriyor.

AMOLED: Açılımı Active-matrix organic light emitting diode. Türkçe karşılığı Aktif Matrisli Organik Led olan bu kavram mobil cihaz ekran türü manasına geliyor. Samsung öncülüğünde geliştirilen ve normal led ekranlara göre daha keskin ve canlı renkleri barındıran AMOLED’de arka ışığa ihtiyaç duyulmuyor.

Android: Pek çok platformda kullanılan dünyanın en popüler işletim sistemi. Google tarafından geliştirilen ve açık kodlu çalışma mantığına sahip Android, Linux kökenlidir.

Android Studio: Google tarafından uygulama geliştiricilerinin işini kolaylaştırmak adına yazılan program. İçerisinde barındırdığı zengin kütüphane, kod şablonları ile uygulama yazmanıza olanak tanıyan Studio ücretsiz hizmet veriyor.

AOSP: Android Açık Kodlu Proje (Open Source Project)’in kısaltması olan bu terim , Android’in temel kodlarını ve fonksiyonlarını içerir. Üreticiler ve bağımsız geliştiriciler tarafından tercih edilen AOSP, Android cihaz çalışan yazılım geliştirmek amacıyla kullanılır.

API: Application Programming Interface. API sayesinde kodlara hiç bulaşmadan, kullandığınız sistemin kısa kodlarını alarak daha uzun komutlar göndermeniz sağlanır.

APK: Kullanıcıların en çok karşılaştığı kısaltmalardan biri olan APK Android application package anlamına geliyor. Android uygulama paketi. Android kurulum dosyası da bir değer tanımı. Windows’ta .exe uzantılarının çalışma mantığıyla benzerlik taşıyor.

APP: Uygulama yani “Application”ın kısaltması. Yazılım programıdır. Bir takım görevler sergilemesi için kullanılır ve mobil platformlar için geliştilir.

APP Standbay: Batarya tasarrufu sağlamak için Android Marshmallow 6.0 ile gelen bir özellik. Uzun süre kullanılmayan uygulamalar bu işlev sayesinde tespit edilir ve kış uykusu moduna alınır. Arka planda çalışması önlenerek pil gücünün daha verimli ve uzun kullanılmasını sağlar. Uygulamaya tekrar giriş yapana kadar arka planda veri aktarımı engellenir.

ARM: Pek çok akıllı telefonda tercih edilen işlemci mimarisi. ARM firması tarafından geliştirilen bu işlemci türü diğer üreticilere lisanslanıyor. Samsung ve Apple gibi dev firmalar da ARM tabanlı işlemci üreticileri arasında yer alıyor.

ART: Android Runtime. Android’in yeni sanal makine kütüphanesi. ART bazı uygulamaların daha geniş donanımlarda çalışmasına olanak tanıyor. ART modülü modern işlemci özelliklerinden yararlanarak daha hızlı çalışır.

Baseband: Ana Bant, mobil cihazın kablosuz bağlantılarını yöneten sistem. Baseband güncellemesi için özel bir çaba sarf etmeniz gerekmez ve sürüm bilgisi için Ayarlar > Telefon Hakkında kısmına göz atmanız yeterlidir. Telefon içerisinde donanım parçası olarak yer alır.

Bloatware: Telefon üreticileri tarafından ön yükleme ile getirilen , istenmeyen uygulamalardır. Bloatware tipik olarak telefondan kaldırılamaz. Telefonda yer kaplar ve yazılımı şişirir.

Bluetooth: 100 metreye ve 24 Mbps’e kadar kablosuz dosya transferi yapmayı sağlayan bağlantı türüdür. Şimdilerde aksesuar ve telefonlar arasında bağlantı kurmak için kullanılıyor.

Blootloader: Bilgisayarlardaki BIOS’un çalışma stiline sahip olan Blootloader işletim sistemi başlatılmadan önce devreye girer ve açılış testleri uygular. Arka planda çalışmaz.

Bootloop: Cihaz ön yükleme yapmaya çalıştığında veya yazılım çöktüğünde karşılaşılan hatadır. Bu süreç sonsuza kadar devam eder.

Brick: Telefonun hiçbir durumda açılmaması, kurtarma ve indirme işlemlerinin gerçekleştirilememesidir.

-Yarı brick: Telefonun sistem dosyasının kısmi olarak silinmesidir.

-Full Brick: Cihaz sisteminin tamamen silinmesi ve hafızasının -0.13 Byte’a düşmesi durumudur.

-UnBricked: Brick problemi yaşanan telefonların kurtarılması anlamına gelir.

Build.prop: Android klasörünün içerisinde bulunan Text dosyasındaki çeşitli ayarları belirlemek için kullanılır. Dosyanın içerisinde bulunan kod kısıtlaması kaldırılarak kullanıcılara yeni özelliklere erişim izni verilebilir. Ekran yoğunluğu, telefon performansı gibi özellikler ayarlanabilir.

BusyBox: Bir dize özelleştirilmiş komut veya araçların rootlu cihazlara yüklenmesiyle bazı uygulamalara fonksiyonellik kazandırılmasıdır. Genellikle BusyBox yükleyici uygulaması root edilmiş telefon ve tabletlere kod eklemek için kullanılır.

Beta Sürüm: Uygulamanın deneme sürümü olarak tanımlanabilir. Orijinal versiyon yayımlanmadan önce test etmek ve kullanıcı deneyim bilgisine ulaşmak için yayımlanır. Uygulama içerisindeki hataları bulmak ve geliştirmek için genellikle Beta Sürüm kullanılır.

Back Light Notification: Çağrı, mesaj veya bildirim geldikten sonra uyarı görüntülenmesini kapatmaya yarayan fonksiyondur.

Canlı Duvar Kağıdı: Ekranda hareket eden, statik olmayan duvar kağıtlarıdır. Google Play üzerinden pek çok sayıda canlı duvar kağıdı uygulamalarına erişilebilir.

Carrier: Arama yapma, mobil veri, SMS, MMS ve diğer iletişim kaynak sağlayacısı hizmetlerdir. Telekomünikasyonlar carrier yani taşıyıcı görevi görür.

Cast: Mobil cihazdan televizyon veya daha geniş ekrana medya aktarımı yapma davranışı olarak nitelendirilir. En büyük referansı Google’ın Chromecast yayınıdır.

Command Line: Türkçe karşılığı komut satırıdır. Telefon bilgisayar bağlantısında, emülatör uygulamasında kullanılır.

Cupcake: Android’in 27 Nisan 2009’da tanıttığı ilk Android yazılımın kod adıdır ve versiyonu 1.5’tir.

Custom Recovery: Stok Recovery üzerine yükleme yapılabilecek özel kurtarmadır. Android üzerine rom yükleme, NANDroid yedeği alma, ADB ile sorun giderme işlemleri uygulanabilir.

ClockworkMod: Bir çeşit kurtarma türüdür. NANDroid yedekleri, üçüncü parti modifikasyonlar ve özel ROM yüklemek için kullanılır.

Custom ROM: Özel ROM. Bağımsız geliştiriciler tarafından üretilen Android versiyonlarıdır. Telefon ve tabletlere kurulabilir. Normal Android yazılımına göre çeşitli optimizasyonlar ve ekstra özellikler içerir.

CyanogenMod: Android’in ilk özel ROM’larından biridir. Açık kodlu kaynak temelli mod pek çok ilave özellik ve ince ayar içerir.

Dalvik: Cupcake’ten Kitkat (2009 – 2014) sürüme kadar tercih edilmiş kütüphanedir. ART sisteminin gelmesiyle modası geçmiştir.

Donut: Android tarafından  15 Eylül 2009’da yayımlanan 1.6 sürümdür.

Doze Mode: Google’ın Marshmallow güncellemesiyle getirdiği batarya tasarruf modlarından biri. Cihazın pilinin azalması durumunda enerji kullanımı minimize edilerek, daha uzun süre açık kalmasını sağlıyor.

Eclair: Android 2.0 versiyonudur. (26 Ekim 2009)

Emulator: Yerel olmayan uygulama ve oyunların farklı bir işletim sisteminde çalışmasını sağlayan yazılımdır. Bluestacks ve Genymotions emülatörlere örnektir.

Factory Reset: Mevcut ayarların silinerek telefonun ilk hale döndürülmesidir. Custom recovery veya Android ayarlar menüsü kullanılarak factory reset (fabrika ayarlarına geri getirme) uygulanabilir.

Fastboot: Telefon bootloader moddayken USB veri aktarım kablosuyla bilgisayardan telefona komut gönderemeyi sağlayan protokoldür.  Fastboot genellikle elle yazılım atma veya custom recovery (ROM) yüklemek için kullanılır.

Firmware: İçerisinde işletim sistemini barındıran temel yazılımdır. Üretici tarafından herhangi bir uygulama veya özelleştirme yapılmadan önce gelen yazılımı belirtmek için kullanılır.

Flagship: Mobil cihaz üreticilerinin en yüksek özellikli cihazlarını belirtmek için kullanılır. Popüler örnekler: Galaxy S serisi, LG G servisi, HTC One serisi, Xperia Z serisi, Google Pixel serisi.

Flash: Custom Recovery (Özel yükleme) aracılığıyla özel ROM veya Fastboot yada Odin kullanılarak işletim sistem kurulumu.

ForceClose: Zorlu kapanma. Bir uygulamanın hata veya kullanıcı kaynaklı durması.

Froyo: Android 2.2 ve 2.2.3 versiyonlarının kod adıdır. Çıkış tarihi 20 Mayıs 2010’dur.

Galaxy: Samsung’un Android telefon ve tabletlerinin model isimlerinin ön ekidir. Örneğin: Samsung Galaxy J serisi, A serisi, S serisi.

Geotag: Coğrafik yer bilgileri gösteren medya ögeleridir. GPS koordinatlarını içerir.

Gingerbread: Android 2.3 ve 2.3.7’ye kadar olan versiyondur. 6 Aralık 2010’da yayımlanmıştır.

Google Assistant: Android asistanı olarak hizmet veren uygulama , Siri ile benzer çalışma mantığına sahip. Hava durumu görüntüleme, sesli yardım alma ve internette gezinme, telefon ayarları gibi işlemler gerçekleştirilebilir.

Google Play Store: Android’in  uygulama mağazasıdır. Buradan kullanıcılar bazı uygulama ve oyunları indirebilirler. Play Store uygulamaların yanı sıra filmler, kitaplar, müzik ve televizyon şovları kategorileriyle hizmet vermektedir.

GPS: Global Positioning System (Küresel Konumlandırma Sistemi) internet bağlantısı aracılığıyla yer tespiti yapar. Harita ve diğer çeşitli uygulamalarca konum bilgisine başvurulur.

GSM: (Global System for Mobile Communications) Cep telefonu iletişim protokolü.

Hard Reboot: Hard rest ile aynı anlama sahiptir. Telefonun fiziksel tuşlarının kullanılarak formatlanması, temel ayarlara geri döndürülmesidir.

IMEI: International Mobile Station Equipment Identity. Her telefonun kendine ait bir kodu bulunur. Seri numarasına benzer mantıktadır. IMEI numarası telefonun orijinalliğini belirlemek, çalıntı/kayıp durumunu bildirmek ve görüntülemek için kullanılır.

IPS: LCD ekran panellerinde kullanılan teknolojidir. IPS ekran sayesinde farklı bakış açılarından bile ekran rahatlıkla görülebilir.

Jelly Bean: Android 4.1’den 4.3.1 sürümlerine kadar olanı kapsar. Çıkış tarihi 9 Temmuz 2012.

Kitkat: Android 4.4 ve 4.4.4 versiyonlarıdır. Telefonlarda ilk defa 31 Ekim 2013Wte kullanıldı.

Kilit Ekranı: (Lock Screen) Cihazınızı yanlışlıkla telefonun açılması veya başkalarının erişmesini önleme aracılığıyla koruyan ekrandır. Genellikle telefon güvenliğini sağlamak için desen, pin ya da şifre konulur.

Launcher: Genellikle üçüncü parti uygulamalardır. Ekran görünümünü, simgeleri değiştirme aracıdır.

Lollipop: Android 5.0 ve 5.1.1 sürümleridir. Yakın tarih 12 Kasım 2014 yılında yayımlandı. Beraberinde tüm uygulamaları ve geliştiricileri etkileyen materyal tasarımı getirdi.

LTE: Long-Term Evolution yani 4G bağlantısıdır. 3G yani WCDMA’e kıyasla daha gelişmiş ve daha hızlı internet erişimi sağlayan bağlantı türüdür. Ülkemizde 4.5G olmasına karşın, bu tür de LTE içerisine girmektedir.

Marshmallow: Android 6.0 sürümüdür. 5 Kasım 2015 tarihinde yayımlandı.

MEID: Mobile Equipment Identifier. IMEI numarasına benzer şekilde, başka formatta her telefonda tek olan seri numaradır.

MMS: Multimedya Mesajlaşma Servisi. Bir çeşit mesaj gönderme türüdür. Whatsapp, Facebook gibi anlık mesajlaşma uygulamalarının ardından çok az kullanılmaktadır.

Mobil Veri: Operatörler tarafından kullanıcılara sunulan internet bağlantısıdır.

MTP: Media Transfer Protokolü. Bir cihazdan diğerine medya dosyası aktarmak için kullanılan servistir. USB kablo aracılığıyla bilgisayar ve telefon arasında aktarım yapılır.

NFC: Dosya aktarım, telefonu cüzdan olarak kullanıp alışveriş yapma hizmetlerini kapsar.

Odin: Samsung cihazlara USB veri kablosuyla sistem yüklemeyi sağlayan yazılımdır.

OTA: Over The Air. Yazılım Güncelleme özelliği kullanılarak yapılan güncellemedir. Güncelleme paketi telefon modeline bağlı olarak kablosuz yolla telefon üreticisi tarafından yollanır. Eğer cihaz rootlu ise OTA güncellemesi genellikle başarısız olacaktır.

PIN: Personal Identification Number (Kişisel Kimlik Numarası). PIN kodu genellikle telefonun başlangıcında kilit koymak veya ekran kilidi belirlemek için kullanılır.

PPI: İnç başına düşen pikseldir. Piksel yoğunluğu da bir diğer tanımıdır. PPI değeri arttıkça ekran daha detaylı ve kaliteli olur.

PTP: Picture Transfer Protocol. Cihazlar arası resim aktarımı yapmak için kullanılır.

Recovery Mode: Telefon kurtarma modudur. Fabrika ayarları, hard reset, custom recovery, flash atma, ROM yüklemeyi içerir.

ROM : Mevcut işletim sisteminin versiyonunun düşürülmesi veya özelleştirilmiş ROM ile sistemin modifiye edilmesidir.

ROOT: Telefonun çekirdek ayarlarının değiştirilmesi, sistem uygulamalarının editlenmesi, işlemci hız aşırttırma gibi işlemlerdir.

SDK: Yazılım geliştirme kitidir. Developerlar tarafından uygulama geliştirmek ve iyileştirmek için kullanılır.

SMS: Kısa mesaj servisidir. SMS yoluyla rehberdeki kişilere metin mesaj gönderilebilir.

Eklememizi istediğiniz ANDROID TERİMİ var mı? 

Daha fazla bilgi ve konu ile ilgili yardım almak için yorum panelini kullanın.